Ata Sözlerimizde Arı ve Arıcılık

[Erdal ODABAŞ]

İlk öğretim okullarında okunması tavsiye edilen 100 temel eser kitaplarından birisi de Türk Atasözlerinden Seçmelerdir. Arılarla ilgili ne tür ata sözleri var diye bakarken gördüklerimi sizlerle paylaşmaktan kendimi alamadım.
ecdadımız arıyı, arıcılığı ne kadar veciz ifade etmiş.Buyrun birlikte okulaım...
*Arı, adıyla bal tadıyla sevilir.
*Arı, bal alacağı çiçeği bilir.
*Arıyı gezdirmeli, peteği sızdırmalı.
*Arı, kızdıranı sokar.
*Arıya sokmaz, ateşe yakmaz deme.
*Arı, göz götürmez.
*Arı nefesten , kuş kafesten hoşlanmaz.
*Arıyı yaylada, atı tavlada besle.
*Arı çayırı, davar bayırı sever.
*Arı yoncaya, bülbül goncaya aşıktır.
*Arı, söğüdü;akıllı, öğüdü sever.
*Arıya iyi bakarsan,karıya elmas takarsın.
*Arısıçıktı elliye, iyiyi kötüyü belliye.
*Arısı çıktı yüze,yolu düştü düze.

[Erdal ODABAŞ]

*Ballı kovana soğuk işlemez.
*Balı petekten, unu kepekten ayır.
*Ballı çörek,yumurtalı börek.
*Balı sızdır, üzümü ezdir.
*Bal çok güzel bir gıda, onuyaratan Hüda.
*Balın yerini arıdan,havadisi karıdan öğren.
*Bal tutan,parmağını yalar.
*Bal bal demekle ağız tatlanmaz.
*Balın olsun tek müşterisi bağdattan gelir.

[benek]

    Atalarımız bir çok konuda olduğu gibi arıcılık konusundada deneyimlerini ve sınama sonucu elde ettiği bulğularını ATASÖZLERİ olarak kendinder sonraki nesillere aktarmıştır.Benimde derlediğium atasözleri var.Bunlar;
Dünyada arıcılıktan daha karlı ve helal başka bir iş olamaz.            
Sineğin balı,tembelin malı olmaz.            
Arı iyi olursa (kuvvetli) balı kayadan bulur.            
Arı birden , davar ondan ürer.(çoğalır)            
Arı ile karının gezeni bulur.            
Arı petekten, karı kötekten korkmaz deselerde inanma.            
Arı ile karının sırrına erilmez.            
Arı kahrı çekmeyen,balın kadrini ne bilsin.            
Arı ile karıya güven olmlaz.            
Ata tepmez, ite kapmaz , Arıya sokmaz deme.            
Arıcıktan. Ayı bile korkar.            
Arı gibi eri olanın, dağ gibi yeri olur.            
Arı bal alacak çiçeği bilir.            
Bakarsan bir arı bin,bakmazsan bir arı olur.            
Arı gibi konar,akrep gibi sokar.            
Arı kovanı gibi işler.            
Arıdan bal almak herkesin karı değildir.            
Arısını söndüren balını yiyemez.            
Arıya kovan emanet değildir.            
Arıyı duman,insanı iman yola getirir.            
Oğuldur oktur ,arısı olmayanda bal da yoktur.            
Oğul balı oğlanınki , bahçe gülü kızın ki. (torun)            
Mayısta çıkan oğul sütlü inek değerindedir.            
Kovandaki oğul benim,daldaki senin olsun.            
Vatanını arısız kovana döndürme.            
İlk oğul benim olsun , gerisi senin olsun.            
Arıcılık insanı haberi olmadanzengin eder.            

[altaylar]

Ağustos ayında ekilen darıdan, kocasından sonra kalkan karıdan,
gündönümünden sonra
oğul veren arıdan hayır gelmez




.

[YAREN]

Atalarımız Arı ve karıyı sadece kafiye olsun diyemi bu kadar çok yan yana kullanmışlar yoksa başka bir durum mu var anlayamadım

[Erdal ODABAŞ]

Atasözlerimzde anlatılmak istenen amaca dikkat edildiğinde arılrla ilgil hiç bir değinmenin şu ana kadar bildiğimiz hiç bir bilgi ile çelişmediği görülecektir.Demek ki ecdat bilerek söylemiş.Bu konuda tereddüte mahal yoktur.

[benek]

     Atalarımız Atasözleriyle konuların içeriğini özetlemişler. Bizlerinde bu sözleri o veya bu sebebe bağlamadan ders çıkarmamız gerekmektedir.

   BAL İLE İLGİLİ ATA SÖZLERİ            
1   Balcının peteği var,oduncunun baltası.            
2   Balcıya pekmez satılmaz.            
3   Balı dibinden ,yağı yüzünden ye.            
4   Balın telvesi, yağın zirvesi.            
5   Balı olan bal yemez.            
6   Balı olan bayram eder.            
7   Balı parmağı uzun olan yememiş,kısmeti olan yemiş.            
8   Balın olsun müştere Baüğdattan gelir.            
9   Balın en iyisi, oğulun tazesinden olur.            
10   Ballı pide , yeniçriyi bile yumuşatır.            
11   Balsız kovanda arı durmaz.            
12   Balık suda,bal kovanda pazarlık olmaz.            
13   Balsız kovanı yel alır.            
14   Ekşiyen balın sirkesi  keskin olurr.            
15   Balsız petekte arı ,aşsız evde karı durmaz.            
16   Balda bal dahası da bal.            
17   Bal baldır,baldız baldanda baldır.            
18   Bal dedinmi hemen banar.            
19   Bal dök yala.            
20   Bal ile kaymak isteyenin akçasına (parasına)kıyması gerek.
21   Bal ile kaymak yenilir ama,her keseye göre değildir.            
22   Bal istedik ballıya düştük.            
23   Bal olan yerde sinek olur.            
24   Bal tutan parmağını yalar.            
25   Bal verecek arıya benzemiyor.            
26   Bal ye,çık sokağa,yemezsen gir kovuğa.            
27   Komşuna verecek balın, dostuna verecek arın olsun.            
28   Balı ye yöresini ,üzümü ye bağını sorma.            
29   Evinde balı olan yolda yorulmaz.            
30   Acı acıyı keser,ballı su sancıyı.            

[HÜSEYİN AVNİ ÖZCAN]

Arıyı ve karıyı arada bir karıştırmassan hayır etmez.yani hem arıyı hem karıyı arada bir kurcalayacaksın ki faydasını göresin.
sayın erdal hocam elinize kolunuza sağlık

[Erdal ODABAŞ]

Hüseyin Avni Bey,çok teşekkür ederim.sağolun efendim.