Gönderen Konu: TİCARİ BAL ARISI HATLARI  (Okunma sayısı 271 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimiçi Pendorya

  • Hakan BOZKURT
  • İşçi Arı
  • ****
  • İleti: 390
  • Yer: Manisa-Alaşehir
    Yaş: 50
  • Vatanını çok seven, işini en iyi yapandır
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 10-15 yıl
  • Kovan Sayısı: 12
  • Rakım: 245
TİCARİ BAL ARISI HATLARI
« : Temmuz 07, 2019, 12:54:18 »
TİCARİ BAL ARISI HATLARI
Herkese tekrar merhaba;

Türkiye'deki arıcıları (ben dahil) yabancı arı ırkları merakı sardı, aldı başını gidiyor. Bunun temel nedeni, Türkiye'deki araştırma kurumlarının ve yetkililerinin cumhuriyet tarihi boyunca yerli Anadolu arısını ve arıcılığını ihmal etmesidir. Cumhuriyet tarihi başından,yakın zamanımıza kadar, yapılan araştırmalarla konuyla ilgileniliyor havası verilse de aslında Anadolu arısı üzerinde elle tutulur çok fazla şey yapılmamıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalar umut vericidir fakat henüz yeterli düzeyde değildir.

Türkiye'de ilk çalışmalar KÖYTÜR'de Kafkas arısı ile başlamış, (yakın zamanda oldukça fazla emek harcanan) ANG vakfının Kafkas ve Orta Anadolu arısını koruma, ıslah, ana arı üretimi ile devam etmektedir. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsünün Batı Ege Arısı (Efe) ve Uludağ Üniversitesi (AGAM) hastalıklara dirençli Batı Anadolu arısı ile ilgili ıslah çalışmaları ve Düzce'de Yığılca arısı koruma ve çoğaltma çalışmaları dikkat çekmektedir.

Efe arısı ile çalışmaları takdirle karşılıyorum fakat henüz yeterli ve tatmin edici olarak değerlendirmiyorum. Islah konusunda, halledilmesi gereken bir çok  yetersizlikler var. (Saldırganlık ve oğul verme isteği gibi)

Konu başlığına gelecek olursak; İtalyan arısı ırkının Ege ve Akdeniz bölgelerine iyi uyum sağlaması, damızlık ve F1 ana arı üretiminde başlatıcı ve bitirici koloni olarak çok başarılı olması, Avrupa ve Amerika'da sırlı petek balı ve ticari paket arı üretiminde en çok tercih edilen arı ırkı olması gibi bir çok iyi özellikleri sayılabilir.

Yabancı arı ırkları üzerindeki cahilliğimiz daha çok bu ırkların alt tipleri (hatları) üzerinedir. Her bölgeden ve her arıcıdan farklı farklı yorumlar, tecrübeler, başarı ve başarısızlıklar duyarsınız;
"Abi ben iki sene denedim.Bizim bölgede Karniyol olmuyor"
"Tamam da sen hangi Karniyol hattını denedin?"
"Haaa, neee ?????"

"İtalyan arısı aldım. Çok kötü. Sadece yavru yapıyor. Bal hiç alamadım"
"Hangi İtalyan hattını kullandınız? Gold mu, Gold Star mı, Gold CH2 mi, Cordovan mı?"
"Bana gelen Ligustica idi"
"Ligustica, İtalyan arısının genel adı, hat değil"
"Valla abi ben bilmiyorum, bana öyle dediler!!!!"

Şöyle bir internette gezerseniz bana hak vereceksiniz. Ligustica adı altında Gold, Gold adı altında Cordovan, yavrucu diye Gold, balcı diye Ligustica daha neler neler. Hepsi de yanlış.

Buradan Karniyol arısına da girersek bu konuda yazılacaklarla bir kitap doldurulur herhalde. Hangi Karniyol tipi ? Bunun cevabını lütfen bir araştırın. Bu konuda İzzet AKÇAY beyin bir yorumu yeterince iyi bir cevap olacaktır;

"Hatlar bir sıkıntı, hatların geliştiricileri bir sıkıntı. Hatlar altında hatlar var gibi bir durum
Zwillich, Petersen, Perner gibi üreticilerin hatlarına artık ne kadar Troiseck, Pechetz ya da Sklenar denebilir?
Hoffmann rakiplerinden bir hafta önce iş bitirir denildiğinde hangi üreticinin elindeki hoffmann kastediliyor?
Sklenar en erken bala giren hat deniyor ama bende işleyiş öyle olmadı.
Celle denedik fena değildi.
Ben Kahle denedik balcı ama agresif çıktı.
Kircahin denedik stabil ama vasat rekolteler.
Beni Giresun şartlarında en çok mutlu eden hat Perner oldu."

İtalyan arı ırkının adı; Apis Mellifera Ligustica olup, genel olarak İtalyan arılarını temsil eder. Yani Ligustica diye bir İtalyan arısı tipi yoktur. Eğer size birileri Ligustica diye ana arı satmaya çalışıyorsa, bu kişiler öncelikle ne sattığını bilmiyordur. Benzer şekilde, Karniyol ırkının adı; Apis Mellifera Karnica'dır. Size birilerinin, sadece karniyol adı altında ana arı satması tam bir belirsizliktir. Örnek verecek olursak; evinize buzdolabı satın aldınız. Evinize gelen misafirler size ne marka buzdolabı aldığınızı soruyorlar. Sizde, "Valla ne bileyim, satıcı bana buzdolabı diye sattı. Marka falan bilmiyorum ben !!!". Bilmem anlatabildim mi? Öncelikle bu konuyu belirtmiş olalım ve devam edelim.

Yeri gelmişken biraz da Buckfast arısından bahsedelim. Son yıllarda Türkiye'de de adından oldukça fazla söz edilmeye başlanmış bir hibrit arıdır. Bir arı ırkı değildir. Dolayısıyla Anatolica, Karnica, Ligustica gibi ırk isimleri taşımaz. Temelini, İtalyan arıları ile İngiliz arıları oluşturmuştur. Fakat günümüzde, neredeyse dünyanın bilinen arı ırklarının çoğunun kanını taşır hale gelmiştir. Bu kan düzeyleri her damızlıkçıda farklı farklı oranlardadır. Kimi damızlıkçının elindeki Buckfast arısı, Anadolu arısından üretilmiş ve yüksek oranda bu kanı taşıyorken, kimi damızlıkçıdaki Buckfast arısında, Anadolu arısının kanı hiç bulunmamaktadır. Tercihler, uygulanan melezleme ve ıslah çalışmaları damızlıkçıdan damızlıkçıya çok değişmektedir. Kimi Buckfast damızlıkçısında, kışlama yeteneği ön planda iken, kimisinde erken bahar gelişimi ön planda olabilmekte ve yapılan ıslah çalışmaları bu hedeflere göre yapılmaktadır. Yukarıdaki örneklerde belirttiğim gibi, sizin satın aldığınız ana arının Buckfast adını taşıması aslında çok bir şey ifade etmemektedir.

Peki hangi İtalyan arısını alacağımızı nereden bileceğiz? Tipler arasındaki farklar nelerdir?

Öncelikle, İtalyan arısı dünya'da en çok kullanılan ve en yaygın arı ırkıdır. Bu yüzden üzerinde çok fazla ıslah çalışmaları yapılmış ve oldukça farklı ticari tipleri geliştirilmiştir. Türkiye'de birbirlerinden kopyala yapıştır yaparak, İtalyan arısı hakkında basma kalıp sözlerle genelleme yapan kaynakları da dikkate almamanızı tavsiye ederim. Neden? Çünkü yabancı ve yerli kaynaklarda İtalyan arısı hakkında yazılan bilgiler, bu arı ırkının genel özelliklerini tanımlamak için yazılmıştır. Bu arı ırkından ıslah edilerek üretilen ticari hatların özelliklerini tanımlamak için kullanılamaz.

Sadece İtalyan arısı hakkında değil, diğer tüm ırklar hakkındaki cahilliğimiz çok fazladır.
"Efendim Karniyol arısı çok oğulcudur."
"Efendim İtalyan arısı çok yavrucudur bu yüzden kışın aç kalır, çok ta yağmacıdır."
"Nereden biliyorsun da konuşuyorsun?"
"Öyle yazmış Türkçe kaynaklar, öyle okudum ben."
"Peki bu gavurlar, Karniyolun oğul isteğini hiç ıslah etmemişler mi? İtalyanın yağmacılığını?"
"?????"

Peki size soruyorum:
"Madem İtalyan arıları bu kadar yavrucu, yavru yetiştireceğim diye hiç bal yapmıyor, arılıktaki diğer kovanlara devamlı saldırıyor ve yağmalıyor. Neden bütün dünya, hala bu arıyı yetiştiriyor, üretimde kullanıyor?"  Evet beyler el-cevap lütfen!!!

Neyse biz konumuza dönelim. İtalyan arıları, esas olarak 3 tip ve bu 3 tipten üretilen ticari arılardan oluşur.
(1) İnsan derisi renkli tipi (Brother Adam tarafından en iyisi olarak tanımlanmıştır);
(2) Parlak sarı (Altın) tipi (Amerikalıları büyüledi ve halen 1998'de bir kaç çeşit vardı)
(3) Çok soluk limon renkli tipi.

Günümüzde Cordovan ve Gold tipi kalmıştır. Ticari olarak en fazla kullanılan tipi Gold'tur ve birçok alt tipe sahiptir.

Cordovan (Kordovan okunur), hem ana hem de babada bulunan iki resesif(çekinik) renk geninin yavrularda bir araya gelmesi sonucu "Altın arı" dediğimiz Cordovan İtalyan arısı oluşur. Üretimi çok zordur. Cordovan F1 yavru ana arı, resesif renk genini taşımayan erkek arılarla çiftleşirse, çıkan işçi arılar normal İtalyan arısı renginde olur.



Cordovan İtalyan arısı renginin güzelliği nedeniyle, Amerika'da hobi arıcılarda zevk için beslenmektedir. Özellikleri ise;
-- Karın halkalarının tamamı sarıdır.(Bu yüzden altın arı denir)
-- Çok iyi tozlayıcıdır.
-- Çok iyi polen toplar ve dolayısıyla çok yavrucudur. Bu yüzden bal verimi düşüktür.
-- En uysal arıdır.
-- İtalyan gold tipine göre, oğul eğilimi fazladır.
-- Kışlama yeteneği gold tipine göre zayıftır.

Gold arısında, Cordovan arısındaki gibi temel özellikleri sıralayamayız. Çünkü oldukça fazla değişik konuda ıslah edilmiş, birçok farklı ticari tipe sahiptir. Genel olarak işçi arıların karın bölgesinin son iki veya bazen üç halkası siyah renkte veya siyah-sarı renk karışımında, karnın geri kalan kısmı sarı renklidir. Görsel olarak ile Cordovan ile en belirgin farkı budur.



Burada özellikle belirtmek isterim. Gold adı altında satılan İtalyan arıları, satın alındığı yere göre karakter ve özellik olarak farklılıklar gösterebilir. Çünkü İtalyan Gold adı da bir alt tipi değil, genel bir tipi tanımlamaktadır. Bu tip, yukarıda belirttiğim gibi Cordovan ile olan görsel farka dayanmaktadır.

Gold adı altında satılan farklı ticari hatlardan bazı örnekler verelim;

Gold CH2: Çinde, yavru verimi ve arı sütü üretimi üzerine ıslah edilmiştir. Yavru verimi ve arı sütü üretimi yüksek, bal verimi orta düzeydedir.

Atlantik Gold Star: Finlandiya'da Buckfast arılarıyla melezlenerek ıslah edilmiştir. İlkbaharda çok hızlı gelişir. Erken çiçeklenen sanayi bitkilerinde (kolza, çirişotu gibi) tozlaşmada, yeni koloni ve paket arı üretiminde mükemmeldir. Güçlü nektar üreten küçük çiçekli bitkilerden (akasya, portakal gibi) iyi yararlanır. Nemli ve yağışlı kışlara dayanıklıdır.

Kuzey Gold Star: 30 yıldan uzun bir süredir Finlandiya'da ıslah edilen İtalyan arısıdır. Son derece sakin ve uysaldır. İlkbaharda mevsimin ritmine göre gelişir ve oğul verme isteği göstermeden bal sezonuna girer. Soğuk kışları çok uzun süren yerlere dayanıklıdır. Ana arı yetiştiriciliği ve arı sütü üretimi için mükemmeldir. Sakinliği ve oğul eğiliminin düşük olması nedeniyle kentsel arıcılık için çok iyidir.

Avrupa Gold Star: İtalya'nın kuzeyinde, Buckfast arılarıyla melezlenerek ıslah edilen İtalyan arısıdır. İlkbaharda çok hızlı bir şekilde güçlü ve kalabalık koloniler oluşturarak gelişir. Kolza, çirişotu gibi erken çiçeklenen bitkilerin tozlaşması, yeni koloni ve paket arı üretimi için mükemmeldir. Güçlü nektar akışı olan (Akasya gibi) küçük çiçekli bitkilerden de faydalanabilir. Sıcak yazlar ve soğuk kışlar için uygundur.

Akdeniz Gold Star: Malta'da ıslah edilen İtalyan arısıdır. İlkbaharda çok hızlı bir şekilde güçlü ve kalabalık koloniler oluşturarak gelişir. Kolza, çirişotu gibi erken çiçeklenen bitkilerin tozlaşması, yeni koloni ve paket arı üretimi için mükemmeldir. Güçlü nektar akışı olan (Akasya, Portakal gibi) küçük çiçekli bitkilerden de faydalanabilir. Yazları sıcak, kurak ve kışları ılık ve yağışlı yerler için uygundur.

Minnesota Hijyenik: Amerikan Yavru Çürüklüğüne (AYÇ), Varroa gibi dış parazitlere dayanıklı olarak ıslah edilmiş İtalyan arısıdır. Bal verimi iyidir.

Starline :İtalyan arısı hibriti - Yaşama gücü çok iyidir. Kışlama yetenekleri iyi ve bahar gelişimi hızlıdır. Uysal arıdır. Bal üretimi iyidir.

All-Star: İtalyan hibriti - Yaşama gücü ve güçlü bal üretimi için pazarlanmaktadır.

All American : İtalyan hibriti - Yaşama gücü ve güçlü bal üretimi için pazarlanmaktadır.

Kona Queen : İtalyan hibriti - Sıcak iklimlerde güçlü bal üretimi için pazarlanan Hawai hattı veya Cordovan arısı. Zayıf akar direnci ile ilgili çeşitli raporlar vardır.

Yukarıda paylaştığım görüşlerim her zaman yapıcı eleştiriye açıktır. Eğer hatalı olduğum yerler varsa, lütfen beni uyarmaktan çekinmeyin.
Faydalı olduğu inancıyla, selamlar. Bol bereketli yıllar.



Çevrimdışı Furkan Güner

  • İşçi Arı
  • ****
  • İleti: 333
  • Yer: Ankara
    Yaş: 26
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 8
  • Rakım: 1490
Ynt: TİCARİ BAL ARISI HATLARI
« Yanıtla #1 : Temmuz 07, 2019, 15:48:26 »
Eline, emeğine sağlık abi. Çok faydalı bir paylaşım olmuş.
Derdi dünya olanın, dünya kadar derdi olur...

Çevrimdışı timuti

  • Pupa
  • ***
  • İleti: 170
  • Yer: Amasya
    Yaş: 40
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 25
  • Rakım: 810
Ynt: TİCARİ BAL ARISI HATLARI
« Yanıtla #2 : Temmuz 07, 2019, 23:47:55 »
Maşallah, siz bu bilgileri nereden buluyorsunuz merak ettim. Üniversitelerdeki pek çok hoca sizin kadar araştırma yapmıyordur eminim.