Gönderen Konu: Arıcılık Terimleri Üzerine Görüşler, Eleştiriler ve Öneriler  (Okunma sayısı 141189 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı yalçın meriç

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 2391
  • Yer: kdz.ereğli
    Yaş: 75
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Kovan Sayısı: 15+3 kutu
  • Rakım: 100m.
  Sayın arkadaşın "basra" dediğiniz nedir anlamadım lütfen açıklarmısınız. belki ozaman söyleyebilirim ne zaman başladığını.......
Eğer bir güzelliğin yoksa,ben sana nasıl derim çok güzelsin diye.!

Çevrimdışı Ferit DAL

  • dağlıoğlu
  • İşçi Arı
  • ****
  • İleti: 328
  • Yer: AYDIN
    Yaş: 46
  • Tozlaşmada, bal arılarının değerini bir bilsen...
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: Değişmezse inşallah 39
  • Rakım: Yanlış bilmiyorsam 100 m


              Ben bu sene başlamış biri olarak en gıcık olduğum ve de arıcılık yapmayanlardan duyduğum
 
     terim ''Sahibini tanımayan tek hayvan'' dediler mi asabım bozuluyor... >:(

             Bi akıl verecek var mı? Şunlara güzel bi cevap vereyim. ???
selam ve dua ile...

Çevrimdışı kemal TUNA

  • Larva
  • **
  • İleti: 62
  • Yaş: 56
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 25
  • Rakım: 800
basra balsıra çam ağacından salgı çıkaran bir böcek

Çevrimdışı Şeref ULAŞ

  • Pupa
  • ***
  • İleti: 189
  • Yer: Salihli/Manisa
    Yaş: 63
    • http://serefulas.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Meraklı
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
________________________________________________________________

BEŞİĞİ SALLAYAN EL , İSTER SELAMETE , İSTERSE FELAKETE GÖTÜRÜR
________________________________________________________________
http://serefulas.blogspot.com/

http://picasaweb.google.com.tr/serefulas

Çevrimdışı kemal TUNA

  • Larva
  • **
  • İleti: 62
  • Yaş: 56
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 25
  • Rakım: 800
sadece ege kıyıları ve yunan adalarında oluyormuş başka ülkelerde olsa bizde olmasa çam balını eczaneden ılaç diye alırmışız diye duydum

Çevrimdışı yalçın meriç

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 2391
  • Yer: kdz.ereğli
    Yaş: 75
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Kovan Sayısı: 15+3 kutu
  • Rakım: 100m.
  Balsıra bizde meşe ağaçlarından ve bazı ağaçların salgıladığı balsı maddeye deniyor da "basra" olduğunu bilmiyoruz. Sizin dediğiniz çam balıdır ve kızıl çamlarda bulunan "çam pamuklu koşnili" olarak bilnin bir kurtçuğun bu kızılçamın kabuğunun özsuyunu emerek tatlımsı bir madde pislemsidir ve arılarda bunu kovanlarına taşıyarak bal yapmasıdır, ve bu balın reçinesi yüksektir bazı hastalıklara iyi geldiğide söylenmektedir.
   Balınız bol olsun dileklerimle... :D
Eğer bir güzelliğin yoksa,ben sana nasıl derim çok güzelsin diye.!

Çevrimdışı Murat AKIN

  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 12430
  • Yer: Tekirdağ
    Yaş: 73
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Kovan Sayısı: --- adet kayıtlı
  • Rakım: 74 metre
El atmasına atacağım da:

Bana el atacak pek yer kalmamış gibi görünüyor.

Hepimizin sıkıntısı Arıcılık malzeme isimlerinde ve ölçülerde ortak bir yol bulmak ve hepimizin kullanacağı ortak bir türkçe kelime bulmak.

Çoğu zaman hatalı bir kelime karşısında iyi niyetli bir uyarı yapılıyor.

Ortak kelime deyince Anadolu Coğrafyası için tamamda dışarıya çıkınca işler biraz karışıyor.
Bildiğim kadarıyla bazı Türk Dünyası Ülkelerinde "arı" kelimesi bile yok.

İsimlere bir kaç kelimede "Ramka" slavca bir kelime olduğundan son kırk yıldan bu yana gelen Bulgaristan göçmenleride kullanıyor.

Arıya "sinek" denilmesi biraz da şaka yollu takılma veya arıyı hafife alma gibi düşünebiliriz.

Propolise bazı yörelerde "tatey" denir.

"Sirkeleme" bazı arkadaşlar silkeleme diye yazıyor.
Sirke: bit, pire, sinek, arı gibi hayvanların yumurtasına verilen ad, yani arının yumurtası.

Arkadaşların yazdığı gibi bazı yörelerde arılı kovan yerine "kaç arın var""kaç peteğin var" gibi kelime kullanılabiliyor.

Herkes kullanılan deyimler üzerinde duruyor, ya birde arıcılığı bilmeyen, bu dünyadan kopmuş insanların yazdığı kitaplardaki kelimeler çok hoşa gitmeyen bir şekilde oluyor, bire bir çeviri yapmış, anlamsız oluyor.

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
...
Ortak kelime deyince Anadolu Coğrafyası için tamamda dışarıya çıkınca işler biraz karışıyor.
Bildiğim kadarıyla bazı Türk Dünyası Ülkelerinde "arı" kelimesi bile yok.
...
Sayın Öğretmenim, işi o kadar geniş tutmayalım...
Ziya Gökalp'in dediği gibi "İstanbul konuşması, en saf en ince bize" diyelim.


...
"Sirkeleme" bazı arkadaşlar silkeleme diye yazıyor.
Sirke: bit, pire, sinek, arı gibi hayvanların yumurtasına verilen ad, yani arının yumurtası.
...
Eminim ki sirke kelimesinin de silkelemek kelimesinin de anlamlarını herkes bilir.
Benim anlamadığım, zaman zaman olan dil sürçmeleri değil; herkes her zaman yapabilir böyle hataları.

Yalancı anaarı sirke yaptı diye biz de sürekli, hem de tüm arıları, sirkelemek(!) zorunda mıyız?
Gerçi yöresel söylenişte yeri varmış, bazı yörelerde silkelemek yerine sirkelemek deniyormuş.


...
Herkes kullanılan deyimler üzerinde duruyor, ya birde arıcılığı bilmeyen, bu dünyadan kopmuş insanların yazdığı kitaplardaki kelimeler çok hoşa gitmeyen bir şekilde oluyor, bire bir çeviri yapmış, anlamsız oluyor.
Çeviri o kadar kolay olsaydı çevirmenlik diye bir meslek olur muydu? Hem o dilleri bileceksin, hem de ilgili konuları, terimleri...
O kadarını çeviri programları da yapıyor.

Kolaylıklar dilerim. Sağlık, esenlik dilerim.
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533

glusit***    İng. glucide, Fr. glucides, Türkçe (eski) karbohidrat, Türkçe (daha eski) karbonhidrat

karbohidrat***   İng. carbohydrates
(Lat. carbo = kömür, Yun. hydor = su): Karbon, oksijen ve hidrojenin birleşmesiyle meydana gelmiş olan maddeler: Şekerler, glikojen, sellüloz, nişasta.
 BSTS / Zooloji Terimleri Sözlüğü 1963


protein***    Fr. protéine
a. kim. Canlı hücrelerin ana maddesini oluşturan, genellikle sülfür, oksijen ve karbon ögeleri bulunan amino asit birleşiminden oluşmuş, yumurta akı, et, süt vb. yiyeceklerde bulunan, karmaşık yapılı doğal madde: “Hayvani protein alamayan yerlerde, bu yol ile fakir fukaraya et yedirebilmek imkânı hazırlanmıştır.” -B. Felek.
 Güncel Türkçe Sözlük

protein   İng. protein
Canlıda yapı elemanı, hormon, enzim, elektron ya da madde taşıyıcısı, desteklik gibi görevleri yapan, amino asitlerin birbirlerine peptit bağlarıyla bağlanması sonucu oluşan, polipeptit dizilerinin tek başlarına ya da diğer moleküllerle birleşerek ipliksi, tabakalı ya da küresel şekillerde (primer, sekunder, tersiyer, kuaterner yapı) bulunabilen, tüm hücre faaliyetlerine katılan bir biyopolimer grubu.
 BSTS / Biyoloji Terimleri Sözlüğü 1998

protein   İng. protein
Hayvan ve bitki gözelerinde aminoasitlerden yapılan önemli bir besin sınıfı.
 BSTS / Kimya Terimleri Sözlüğü 1981

protein   Fr. protéine
(botanik, zooloji, kimya)
 BSTS / Orta Öğretim Terimleri Kılavuzu 1963

protein   İng. protein
Doku hücrelerinin esas yapı unsurlarından birini oluşturan, aminoasit birleşmesinden oluşmuş azotlu bileşikler grubuna ait herhangi bir madde.
 BSTS / Su Ürünleri Terimleri Sözlüğü

protein   İng. protein
Amino asitlerin peptit bağlarıyla bağlanmasıyla oluşan, karbon, hidrojen, oksijen, azot ve kükürt içeren, globuler veya fibröz yapıya sahip, bütün canlılar için önemli yapısal ve fonksiyonel işlevleri olan makromoleküller. Genellikle peptit bağıyla bağlanmış 100’den fazla amino asit içeren ve molekül ağırlığı 10 kDa’dan fazla olan peptitler için kullanılır.
 BSTS / Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

protein   İng. protein
(Yun. protos = ilk), Albüminli madde; amino asitlerinin birleşmesiyle meydana gelmiş olan ve canlı maddenin temelini yapan karışık yapılı bir organik madde.
 BSTS / Zooloji Terimleri Sözlüğü 1963   


Protein ve karbohidratlar hakkında bunları okuyunca "bal arının yemeği, polen de katığıdır" sözünü tersine çevirmek;
"polen arının (etli) yemeği, bal da (ekmeği) katığıdır" demek geçiyor aklımdan.
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
kat***   İng. chamber
Kuluçkalığın üzerine konan, altı ve üstü açık, dört yanı kapalı, eni-boyu kuluçkalıkla aynı olan kovan parçası.
Sonradan konduğu için ilave, şeklinden dolayı kasa, kullanım amacından ötürü ballık da denir.   

arı aralığı***  İng   . bee space veya beeway
Arıların kovan içinde rahatça hareket edebilecekleri yol ve geçit sistemleridir.
Hiçbir modern kovanda bu geçitler 6mm'den dar olamaz. Arı aralığı, teknik arıcılığın önemli kavramlarından biridir.
6-10mm normal kabul edilirse de zamanla oluşabilecek esnemeler, yamulmalar baştan hesaba katılmalıdır. Bizim normal diyeceğimiz aralık 8-10mm olmalıdır.

Ne kadar basit sözcükler...

Haydi, arıcılıkla ilgisi olmayan birine "kayma" ya da "girme" kelimesini, İngilizcesi drifting olan kelime ve kavramı anlatın bakalım.
Drifting de ruşet gibi girmesin dilimize! Google, sürüklenme, sürüklenen diye çeviriyor; Redhouse biraz daha iyi ama arıcılık açısından yetersiz.
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
ana yenileme*** İng. supersedure, Fr.  supersedure, Alm. (sanırım Almancası da yok  ???ersatzvermerk??? )
Arı kolonisinin, anaarısını, arıcının hiçbir müdahale ve yönlendirmesi olmaksızın kendiliğinden ve kendi kendine yenilemesi.

"Koloni ana yeniledi" derken supersedure olayından; "koloninin anasını yeniledim" derken ise koloniye yeni bir anaarı vermekten sözetmiş oluruz. 

Bu da bir öneridir.

Hatalarımı, hatalı önerilerimi kendi kendime düzelteceğimi bekliyorsanız biraz uzunca bir süre bekleyeceksiniz...
Çünkü, önce farkına varacağım (farkına varabilirsem); sonra, vahim bir hata yapmışım düzeltmem gerek diyeceğim (diyebilirsem);
daha sonra da doğrusunu bulacağım (bulabilirsem). :)
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
şekerlenme*** bkz. kristalleşme


kristalleşme***   ing.  crystallization,  Fr.  cristallisation
Balda bulunan su o kadar azdır ki içindeki katı maddeler bir süre sonra çözülmüş olarak kalamaz, "çok doymuş" bal çözeltisinden kristaller
halinde  ayrılırlar ve bala yeni bir görünüm verirler. Bu olaya kristalleşme, granülasyon ve ne yazık ki şekerlenme denir. Oysa, arılara şeker şurubuyla
ürettirilen (uyduruk) ballar, çiçek ballarına göre çok daha geç "şekerlenirler".


körük*** ing.   smoker
İçinde yakılan organik kuru maddelerin dumanını, arkasındaki körük sayesinde kovana vermeye yarayan arıcı aleti.


hemolenf***hemolimf***haemolymph : Böceklerde kan görevi gören sıvı.


feromon***   İng. pheromone
Adından ötürü hormon olduğu yanılgısına kapıldığımız; canlıların dış ortama salgıladıkları, aynı türdeki canlılar arasında anlamları ve etkileri olan kokulu maddeler.
Arı kolonisi için sözkonusu olan feromonlardan bazıları: Arazi İşaretleme Feromonu, Alarm Feromonu, Nasonov Feromonu, Erkek Arı Feromonu...

Feromon için Türkçe karşılık öneremedim.
Koloni için her birinin ayrı ayrı önemi olduğunu bildiğimiz bu kokulu maddelere, "kokulu maddeler" diyelim mi? Fenomen demekten iyidir.
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 55
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
Feromon için Türkçe karşılık öneremedim.
Koloni için her birinin ayrı ayrı önemi olduğunu bildiğimiz bu kokulu maddelere, "kokulu maddeler" diyelim mi? Fenomen demekten iyidir.

Cahit bey,

Konuyla ilgili yazılarınızı ilgiyle takip ediyorum.

Bu konuyla ilgili zaman buldukça not alıyorum.

Çok detaylı olmasada konuyu ana terimler olarak toparlamakta fayda görüyorum.

Bakalım ne zaman toparlanacak.

Feromon'un Türkçesine (Türk dil kurumu bu konuya neder bilmem ama) "kokulu maddeler" yerine "arı kokusu" desek?

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 70
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
Kenan Bey,
... :)
Bu arada TDK bu konuda ne yazmıştı diye tekrar baktım. Buraya kopyalamama kararımı yerinde buldum. Çünkü, doğrularla yanlışlar içiçe.
Merak eden bakarsa zararını görmez.

Kurtçuk ve pupaların da (Juvenil Hormon dışında) feromon salgıladıklarını sanıyorum. Sonuçta onlar da arı sayılır ve arı feromonu yerine "arı kokusu" denebilir.

Feromon demezsek fenomen deme şanssızlığımız da ortadan kalkar.    :)

Kolaylıklar dilerim, her işinizde.
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 55
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
Ynt: Arıcılık Terimleri Üzerine Görüşler, Eleştiriler ve Öneriler
« Yanıtla #29 : Ağustos 03, 2011, 23:48:06 »
Arıcılık Terimleri Sözlüğünde, arılarda kullandığımız ilaçların etken maddeleri de yazmayı düşünüyorum.

Bu konuda önerisi olan var mı?