Gönderen Konu: Balözlü ve Çiçektozlu Bitkiler İçin Görüşler,Eleştiriler ve Öneriler  (Okunma sayısı 143954 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 53
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
O zaman şu aşağıdaki 10 tanesiyle başlayalım.

Yöresel adı kısmını da yazdım.

Fotoğraf ve Yöresel isim konusunda kimde ne varsa... :)





















Çevrimdışı Murat Çakır

  • Murat Çakır
  • Administrator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3962
  • Yer: İstanbul
    Yaş: 53
    • www.beyazkovan.com
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 10-15 yıl
  • Kovan Sayısı: 20
  • Rakım: 63
Türkiye Bitkileri Sözlüğü kitabında ADAÇAYI bölümünü buraya aktarıyorum. Umarım derlemelere faydalı olur. Gerçi farklı kitapları karşılaştırmak bazen kafa karıştırıcı da olabiliyor.

Yazarı Prof. Dr. Ertan Tuzlacı, kendi alanında uzman bir bitki bilimci. Kendisinin ve öğrencilerinin Anadoluda'ki bir çok endemik bitkiyi literatüre sokmakta katkıları olmuş.

ADAÇAYI:
 Ada çayının yurdumuzda en çok ve yaygın olarak bilinen asıl bitkisi Salvia Fruticosa türüdür.

Yurdumuzun batısı ve güneyinde deniz kıyılarında ve adalarda yetişen bir bitkidir. Yurdumuzun dışında diğer Ege adalarında da yetişir. Bol bulunduğu, çayının çok içildiği belirli bir adadan (örneğin Marmara Adası) veya Ege adalarından (Girit, Rodos, İstanköy ve Anadolu'ya yakın diğer adalardan) göçen yurttaşlarımızdan kaynaklanan bir ad olabilir. Yurdumuzda çay olarak kullanılan bazı Sideritis türlerine de ada çayı denilmekte ise de bu bitkiler çoğunlukla deniz kıyısından uzak ve dağlık yörelerde yetişirler. Bunlara yurdumuzda daha çok dağ çayı veya yayla çayı denilir.

Salvia sp. (Antalya)
Salvia aethiopsis (Bilecik)
Salvia Fruticosa (Antalya, Aydın, Balıkesir, Burdur, Çanakkale, Muğla, Tekirdağ)
Salvia pomifera (Aydın)
Salvia Sclarea (Bilecik)
Salvia Tomentosa (Balıkesir)
Salvia Verticillata (Ağrı)

Senin başvurduğun kaynağı tahmin ediyorum. Bir ara benzer bir çalışmayı ben de yapayım dedim ama kısa sürede kafam karıştı ve bıraktım.

Şimdi bitkiler sözlüğü ülkemizdeki en yaygın adaçayı türünün Salvia Fruticosa olduğunu yazıyor.

Fakat senin derlediğin ada çaylarında bu tür yer almıyor.

Ayrıca ülkemizin diğer bölgelerinde olan ve yerinde tespit edilen adaçayı türleri de yazılmış.

Yine karşılaştırınca ortaklık yok gibi.

Kitaptan Salvia ile başlayan bitkilerin yerel isimlerini de aktarıyorum.

SALVİA FRUTİCOSA:

Ada çayı (Antalya, Aydın, Balıkesir, Burdur, Çanakkale, Muğla, Tekirdağ)
Alme çalısı (Burdur)
Almecik (Burdur)
Boşşapla (Balıkesir)
Boşyaprağı (Balıkesir)
Çalba (Muğla)
Çalba çayı (Muğla)
Çapla (Çanakkale)
Dal çalbası (Antalya)
Dağ çayı (Aydın)
Dağ elması (Muğla)
Elma çalısı (Muğla)
Elmacık (Muğla)
Elmalı çalba (Muğla)
Moşapla (Çanakkale)
Moşaplı (Çanakkale)
Şapla (Çanakkale)
Tavşan Çalbası (Muğla)

Muğlalıların kafa epey karışık sanırım, bu bitkiye ne ad vereceklerini bilememişler :)

SALVİA POMİFERA
Ada çayı (Aydın)

SALVİA SCLAREA
Ada çayı (Bilecik)
Hürtmek (Karaman)

SALVİA TOMENTOSA
Ada çayı (Balıkesir)
Borcağla (İsparta)
Boz ot (İsparta)
Boz şabla (Balıkesir, İsparta)
Çalba (Isparta)
Mezar Otu (Balıkesir)
Moskof Çayı (Balıkesir)
Moşapla (Çanakkale)
Şabla (Balıkesir, Isparta)
Şalba (İsparta)
Yakı çalbası (Denizli)
Yakı otu (Denizli)

SALVİA VERTİCİLLATA
Ada çayı (Ağrı)
Dadırak (Erzurum)
Elmacık yaprağı (Niğde)
Kara ot (Rize)

SALVİA VİRGATA
Çapra (Amasya)
Ellikgıran (Niğde)
Fatmaana otu (Balıkesir)
Yılancık (İstanbul)

Senin referans aldığın kitabın yabancı kaynaklardan alınarak yapıldığını tahmin ediyorum. Ülkemiz bitki örtüsünden daha çok alıntılanan ülkelerin bitki örtüsüne göre yapılmış olabilir.


Çevrimdışı Halil BİLEN

  • Administrator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 22802
  • Yer: Mustafakemalpaşa
    Yaş: 49
    • http://www.halilbilen.com/
  • Arıcılık Şekli: Profesyonel
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Kovan Sayısı: 350
  • Rakım: Rakım Kirmasti Çayı ile bir.
Kafayı yemeniz yakındır...

Arılar hangi çiçeğe gideceğini bilir. :P
http://www.halilbilen.com/

http://halilbilen.blogspot.com/

http://www.facebook.com/halilbilen

halilbilen2@hotmail.com


Yola Çıktıklarını, Yolda Bulduklarına Değişirsen; Yolunu Kaybedersin.

Yanlış trene bindiysen, koridorda ters yöne koşmanın bir faydası yoktur.

Çevrimdışı Mehmet Gençünal

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3500
  • Yer: Orhangazi / Bursa
    Yaş: 62
    • Oksalik Asit Buharlaştırma Aparatı
  • Arıcılık Şekli: Profesyonel
  • Arıcılık Tecrübesi: 10-15 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 290
Ne güzel moral veriyorsun.

Acem borusu daha çiçeklenmedi ada çayı saksıda çiçekleri geçti koza gibi duruyor, çekim yapar gönderiririm bir ara.

Ahu dudunu da ben fotoğraflarım.

Ada soğanı çiçeklenme dönemi geçti, Marmara adasında bol miktarda var.
http://www.oxalicacidvaporizer.com
http://mgencunal-mgencunal.blogspot.com/
http://www.gurlearicilik.com
Olgun bir adamı dost edinmek isterseniz, eleştirin; basit bir adamı dost edinmek isterseniz methedin.

Çevrimdışı Özkan BAYKAL

  • Pupa
  • ***
  • İleti: 105
  • Yer: Antalya
    Yaş: 49
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 16
  • Rakım: 300 m.
Kenan Bey çok faydalı olacağına inandığım bir çalışma başlatmış ve diğer arkadaşlar
da takviye veriyor. Teşekkür ederim.
Doğa, bize dedelerimizden kalan bir miras değil, torunlarımıza bırakacağımız bir emanettir.

Çevrimdışı Ali Varol

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 834
  • Yer: Antalya- Manavgat - Ahmetler
    • Manavgatlý Arýcý
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Rakım: 40 m. ile 1700 m. arası
Kenan Bey, kolay gelsin.
Blogsitemde "Yöremizde balözü ve çiçektozu veren bitkiler" başlığı altında 40 dolayında resim var. Bazılarını özellikle üzerinde arılar çalışırken çekmiştim. Bir göz atın bakalım, belki işimize yarayanlar vardır.
Arıcı arkadaşlarımıza sağlık, bol ürün ve işlerinde kolaylıklar diliyorum.
http://bombusarilari1.blogspot.com/
http://manavgatliarici.blogspot.com/

Çevrimdışı Murat AKIN

  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 11364
  • Yer: Tekirdağ
    Yaş: 71
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 20 yıl üstü
  • Kovan Sayısı: --- adet kayıtlı
  • Rakım: 74 metre


Mehmet Gençünal Bey'in dediği "acemborusu çiçeği" bumudur?

Çevrimdışı Önder BOSTANCI

  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 2286
  • Yer: Ankara - Ortabereket
    Yaş: 54
  • Arıcılık Şekli: Meraklı
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 16
  • Rakım: 1105
Evet değerli hocam, acemborusu...
Hayvan yularından, adam sözünden tutulur.

Çevrimdışı M. Cahit SÜMER

  • mcsumer
  • Genel Moderator
  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3337
  • Yer: Amasya
    Yaş: 67
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Rakım: 533
Kenan Bey,
Çiçektozu sözcüğünün bir bileşik kelime olduğunda anlaşmıştık... (Gerekçeleri incelemenizi öneririm.)
Burada işler daha kolay. İlk anda tuhaf gibi görünse de bilimsel temayülleri dikkate almakta yarar var... Ben bitki isimlerinin tek kelime olarak (bitişik) yazılmasından yanayım. Adaçayı yazarken hiç zorlanmıyorsanız, adasoğanı ya da aksalkım yazarken de zorlanmamalısınız.

(Bitkinin adı ballıbaba... ''ballı baba'' dersek, balları olan bir ''baba''dan sözetmiş oluruz. :)
Acemborusu yerine Acem borusu dendiğinde de sanki bir Acem var ve onun borusu var ve biz bu Acem'in borusundan bahsediyormuşuz gibi geliyor bana.)

Verdiğiniz örneklerden biri de Çanakkalekekiği... Sadece Çanakkale'de yetişen bir kekik türü (ya da alttürü) olsaydı belki, (o da belki) ayrı yazılabilirdi diye düşünüyorum.

Zor bir işe giriştiniz... Kolay gelsin.   
''Bu kış arılarım soğuktan donacak, açlıktan sönecek endişesiyle arıcılık yapılmaz.'' 
''Arıcılıkta da bilimsel bilgi çoğaldıkça gizemler azalır.''
http://mcsumer.blogspot.com/

Çevrimdışı Abdullah Bulca

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 1266
  • Yer: mersin
    Yaş: 45
    • Blog Sitem
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 1-5 yıl
  • Kovan Sayısı: 47
  • Rakım: 350--1800
Fotoğraf çekme konusunda bende yardımcı olabilirim Çevremdeki tüm çiçeklerin resimlerini çekmeye çalışacağım. peki size mail mi atayım yoksa yükleyip link mi vereyim...

Çevrimdışı Mehmet Gençünal

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3500
  • Yer: Orhangazi / Bursa
    Yaş: 62
    • Oksalik Asit Buharlaştırma Aparatı
  • Arıcılık Şekli: Profesyonel
  • Arıcılık Tecrübesi: 10-15 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 290
Murat hocam ta kendisi.

Bugün resimledim bende, üzeri karınca kaynıyor.

Sabah erken saatlerde ise arılar sıkça ziyaret ediyor.






Değişik renkleri mevcut, bizde Yalova çiçeği diye bilinir..





Bu da adaçayı.





Yabani fiğ.



Kaya kekiği veya yer kekiği diye bilinir.





İki farklı renkte Pamucak.
http://www.oxalicacidvaporizer.com
http://mgencunal-mgencunal.blogspot.com/
http://www.gurlearicilik.com
Olgun bir adamı dost edinmek isterseniz, eleştirin; basit bir adamı dost edinmek isterseniz methedin.

Çevrimdışı Ali Doğaner

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 2373
  • Yer: Kıbrıs
    Yaş: 42
  • Arıcılık Şekli: Meraklı
Kıbrıs tada bu bitkiden bolca bulunur. Biz Laden Çiçeği (Cistrose) diye biliriz..
Sanırım hayal kurarken malzemeden çalıyoruz,
Çünkü sürekli yıkılıyor...

Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 53
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
Türkiye Bitkileri Sözlüğü kitabında ADAÇAYI bölümünü buraya aktarıyorum. Umarım derlemelere faydalı olur. Gerçi farklı kitapları karşılaştırmak bazen kafa karıştırıcı da olabiliyor.

Yazarı Prof. Dr. Ertan Tuzlacı, kendi alanında uzman bir bitki bilimci. Kendisinin ve öğrencilerinin Anadoluda'ki bir çok endemik bitkiyi literatüre sokmakta katkıları olmuş.

ADAÇAYI:
 Ada çayının yurdumuzda en çok ve yaygın olarak bilinen asıl bitkisi Salvia Fruticosa türüdür.

Yurdumuzun batısı ve güneyinde deniz kıyılarında ve adalarda yetişen bir bitkidir. Yurdumuzun dışında diğer Ege adalarında da yetişir. Bol bulunduğu, çayının çok içildiği belirli bir adadan (örneğin Marmara Adası) veya Ege adalarından (Girit, Rodos, İstanköy ve Anadolu'ya yakın diğer adalardan) göçen yurttaşlarımızdan kaynaklanan bir ad olabilir. Yurdumuzda çay olarak kullanılan bazı Sideritis türlerine de ada çayı denilmekte ise de bu bitkiler çoğunlukla deniz kıyısından uzak ve dağlık yörelerde yetişirler. Bunlara yurdumuzda daha çok dağ çayı veya yayla çayı denilir.

Salvia sp. (Antalya)
Salvia aethiopsis (Bilecik)
Salvia Fruticosa (Antalya, Aydın, Balıkesir, Burdur, Çanakkale, Muğla, Tekirdağ)
Salvia pomifera (Aydın)
Salvia Sclarea (Bilecik)
Salvia Tomentosa (Balıkesir)
Salvia Verticillata (Ağrı)

Senin başvurduğun kaynağı tahmin ediyorum. Bir ara benzer bir çalışmayı ben de yapayım dedim ama kısa sürede kafam karıştı ve bıraktım.

Şimdi bitkiler sözlüğü ülkemizdeki en yaygın adaçayı türünün Salvia Fruticosa olduğunu yazıyor.

Fakat senin derlediğin ada çaylarında bu tür yer almıyor.

Ayrıca ülkemizin diğer bölgelerinde olan ve yerinde tespit edilen adaçayı türleri de yazılmış.

Yine karşılaştırınca ortaklık yok gibi.

Kitaptan Salvia ile başlayan bitkilerin yerel isimlerini de aktarıyorum.

SALVİA FRUTİCOSA:

Ada çayı (Antalya, Aydın, Balıkesir, Burdur, Çanakkale, Muğla, Tekirdağ)
Alme çalısı (Burdur)
Almecik (Burdur)
Boşşapla (Balıkesir)
Boşyaprağı (Balıkesir)
Çalba (Muğla)
Çalba çayı (Muğla)
Çapla (Çanakkale)
Dal çalbası (Antalya)
Dağ çayı (Aydın)
Dağ elması (Muğla)
Elma çalısı (Muğla)
Elmacık (Muğla)
Elmalı çalba (Muğla)
Moşapla (Çanakkale)
Moşaplı (Çanakkale)
Şapla (Çanakkale)
Tavşan Çalbası (Muğla)

Muğlalıların kafa epey karışık sanırım, bu bitkiye ne ad vereceklerini bilememişler :)

SALVİA POMİFERA
Ada çayı (Aydın)

SALVİA SCLAREA
Ada çayı (Bilecik)
Hürtmek (Karaman)

SALVİA TOMENTOSA
Ada çayı (Balıkesir)
Borcağla (İsparta)
Boz ot (İsparta)
Boz şabla (Balıkesir, İsparta)
Çalba (Isparta)
Mezar Otu (Balıkesir)
Moskof Çayı (Balıkesir)
Moşapla (Çanakkale)
Şabla (Balıkesir, Isparta)
Şalba (İsparta)
Yakı çalbası (Denizli)
Yakı otu (Denizli)

SALVİA VERTİCİLLATA
Ada çayı (Ağrı)
Dadırak (Erzurum)
Elmacık yaprağı (Niğde)
Kara ot (Rize)

SALVİA VİRGATA
Çapra (Amasya)
Ellikgıran (Niğde)
Fatmaana otu (Balıkesir)
Yılancık (İstanbul)

Senin referans aldığın kitabın yabancı kaynaklardan alınarak yapıldığını tahmin ediyorum. Ülkemiz bitki örtüsünden daha çok alıntılanan ülkelerin bitki örtüsüne göre yapılmış olabilir.

Öyle bir tane kitapla yapar mıyım? :)

İnternetten de faydalanıyorum.


Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 53
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
Fotoğraf gönderecek arkadaşların dikkatine;





Bitkilerin tam görünüşü ve çiçek detayı (uzak ve yakın çekim) olmak üzere (örnek yukarıda) 2 adet fotoğrafı olursa daha iyi olur.

Öyle yoğurt kabından saksılı çiçeklerin, solmaya yüz tutmuş çiçeklerin fotoğrafları ve bulanık fotoğraflar uygun olmaz.

Çevrimdışı Kenan GİŞAN

  • Ana Arı
  • *****
  • İleti: 3007
  • Yer: Bursa - Yalova
    Yaş: 53
    • http://kenangisan.blogspot.com/
  • Arıcılık Şekli: Amatör
  • Arıcılık Tecrübesi: 5-10 yıl
  • Kovan Sayısı: 40
  • Rakım: 400
Kenan Bey,
Çiçektozu sözcüğünün bir bileşik kelime olduğunda anlaşmıştık... (Gerekçeleri incelemenizi öneririm.)
Burada işler daha kolay. İlk anda tuhaf gibi görünse de bilimsel temayülleri dikkate almakta yarar var... Ben bitki isimlerinin tek kelime olarak (bitişik) yazılmasından yanayım. Adaçayı yazarken hiç zorlanmıyorsanız, adasoğanı ya da aksalkım yazarken de zorlanmamalısınız.

(Bitkinin adı ballıbaba... ''ballı baba'' dersek, balları olan bir ''baba''dan sözetmiş oluruz. :)
Acemborusu yerine Acem borusu dendiğinde de sanki bir Acem var ve onun borusu var ve biz bu Acem'in borusundan bahsediyormuşuz gibi geliyor bana.)

Verdiğiniz örneklerden biri de Çanakkalekekiği... Sadece Çanakkale'de yetişen bir kekik türü (ya da alttürü) olsaydı belki, (o da belki) ayrı yazılabilirdi diye düşünüyorum.

Zor bir işe giriştiniz... Kolay gelsin.

TDK. Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler:

3. Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır.

a. Bitki adları: aslanağzı, civanperçemi, keçiboynuzu, kuşburnu, turnagagası, açıkağız, akkuyruk (çay), alabaş, altınbaş (kavun), altıparmak (palamut), beşbıyık (muşmula), çobançantası, karnıkara (börülce), katırtırnağı, kuşyemi, şeytanarabası, yılan­yastığı, akşamsefası, camgüzeli, çadıru­şağı, ayşekadın (fasulye), hafızali (üzüm), havvaanaeli, meryemanaeldiveni vb.




TDK. Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler:

b. Bitki türlerinden birinin adıyla kurulanlar:

ayrık otu, beşparmak otu, çörek otu, eğrelti otu, güzelavrat otu, kelebek otu, ökse otu, pisipisi otu, taşkıran otu, yüksük otu; acı ot, sütlü ot vb.

ateş çiçeği, çuha çiçeği, güzelhatun çiçeği, ipek çiçeği, küpe çiçeği, lavanta çiçeği, mum çiçeği, yayla çiçeği, yıldız çiçeği; ölmez çiçek vb.

avize ağacı, ban ağacı, dantel ağacı, kâğıt ağacı, mantar ağacı, öd ağacı, pelesenk ağacı, tespih ağacı vb.

altın kökü, eğir kökü, helvacı kökü, meyan kökü; ek kök, saçak kök, yumru kök vb.

dağ elması, yer elması; çalı dikeni, deve dikeni; köpek üzümü, kuş üzümü; çakal armudu, dağ armudu; at kestanesi, kuzu kestanesi; can eriği, gövem eriği; kuzu mantarı, yer mantarı; su ka­mışı, şeker kamışı; dağ nanesi, taş nanesi; ayı gülü, Japon gülü; Antep fıstığı, çam fıstığı; sırık fasulyesi, soya fasulyesi; Amerikan bademi, taş bademi; Afrika menek­şesi, deniz menekşesi; Japon sarma­şığı, kuzu sarmaşığı; Hint inciri, kavak inciri; armut kurusu, kayısı ku­rusu; kaya sarımsağı, köpek sarımsağı; şeker pancarı, yaban pancarı vb.

kuru fasulye, kuru incir, kuru soğan, kuru üzüm vb.

UYARI: Çiçek dışında anlamlar taşıyan baklaçiçeği (renk), narçi­çeği (renk), suçiçeği (hastalık); ot dışında anlamlar taşıyan ağızotu (barut), sıçanotu (arsenik); ses düşmesine uğramış olan çöreotu ve yazımı gelenekleşmiş olan semizotu, dereotu bitişik yazılır.


*********************************************

Acemborusu'nu bitişik, Boru Çiçeği, Çoban Dikeni ve Abdesbozan Otu gibi olanları ayrı yazıyorum.