Aşı yapmak için :
Yumuşak çekirdeklileri kendi arasında sert çekirdeklileri kendi arasında aşı olacağını biliyoruz.
Yumuşak çekirdekliler: elma, armut, ayva, muşmula gibi Bu meyveler kendi cinsine aşı yapıldığı gibi, ayvaya diğer üçünü aşılarsınız ama ayvayı diğerlerine yaparsanız tutma şansı çok azdır.
Sert çekirdekliler: Badem, kiraz, vişne, erik, şeftali, kayısı, zerdali, mahlep ( idris ağacı ) gibi benzer ağaçlar.
Hepsini kendi cinsine aşılayabilirsiniz. Badem sağlam ağaç olduğundan vişne, kiraz, erik, şeftali aşılanabilir, ama yakın olmalarına rağmen kiraza, vişne olur ama gövde durumundan dolayı tersi olmaz.
Kiraz kökü derine gidemez, kazık köküyle taban toprağını delmesi için mahlep ağacına aşılanır.
Erik kolay yetişen bir ağaç olduğundan bademde olduğu gibi diğer ağaçlar vişne, kiraz, şeftali aşılanabilir.
Bu günlerde yapılacak en uygun aşı yarma ve kakma aşılardır.
Aşılanacak ağaçlara su yürümesi yani uyanması olmadan yapılmalıdır ama aşı kalemi soğuk bir ortamda saklanıp ağaçlar yeşerdikten sonra yapılabilir.
Soğuk günlerde yapılan aşılar soğuktan korunmalıdır.
Örnek:
Aşı yapıldıktan sonra aşının 4 parmak altından bir poşet boru şeklinde ağaca iple bağlanır ve içine toprak doldurulur, aşı yerinin ve aşı çubuklarının toprak içinde kalması sağlanır.
Aşının yapılması:
Çapı 2 ila 10 cm arasında olan ağaçlara yarma aşı yapılabilir ama uygun çap 5 cm dir.
Topraktan 1 karışla yarım metre yükseklikten ağaç testere ile kesilir.
Testerenin yakma etkisi olan yüzeyden ince bir talaş kaldırılır yani ölü yüzey çıkarılır.
Sonra ortadan biraz yarılır, aşı yaparken kolay olması için bu kesiğe kuru ağaçtan bir kama çakılır ve aralık 5 mm kadar açılmış olur.
Meyvesini beğendiğimiz ağaçtan kalem yapacağımız geçen yılın sürgünü kesilir bu sürgünün en iyi yeri ortasıdır.
Kalemde 2 sürgün gözü yeterlidir.
Kalem iki yanından düzeltilir yani yani yandan bakılınca kabuk kesiti belli olur.
Kalemde kahverengi koruyucu dış kabuk ve altında yeşil renkli iç kabuk vardır.
Aşı yapılmasında amaç yeşil kabukların birbirine değmesi amaçlanır.
Kama varken yarılmış yere sıkıca konulan kalem her iki kenara iki tane konulup aşı bandıyla sarılır bütün kesilen yüzeylere aşı macunu sürülür.
Kakma aşı:
Yarmaya göre daha büyük çaplı ağaçlara uygulanır.
Ağaç kabuğu yandan kesilir ve kabuğun 2 kenarı biraz kaldırılır, bu boşluğa tek yüzeyi yontulmuş kalemin yontulmuş düz yüzü ağaca gelecek şekilde çakılır.
Bu kakma aşı da tek tarafı kaldırılmış kabuk olarak ta uygulanabilir.
Böyle olunca kabuğun kaldırılmayan yerine gelen yüzeyden yeşil kabuk çıkacak şekilde ince bir kıymık çıkarılır. bunda ama kaynayabilecek yüzeyin artırılması amaçlanır.
Yukarıda ağaç olarak belirtmedim. ceviz ve dutta aynı aşılar uygulanabilir ama değişik işlem gerekir.
Bu ağaçları aşı yapılacak yerlerinin daha yukarısından 1 hafta önceden kesilir ki içindeki aşılamayı engelleyen öz suyunun akıtılması amacıdır.
Sonra aşı yapılacak yerden kesilir.ve diğer işlemler uygulanır.
Diğer aşılar o yılın sürgünlerinin kahverengine dönüştüğü zamandır.