Konu başlığı ‘‘Bilinen ve Bilmezmişcesine Yanlış Kullanılan Sözcükler’’ idi; ben de bunu kısalttım.
Akümülatör yerine akü denmiş. Hatta birçoğumuz aküyü bilir de akümülatörü bilmez bile… Akü diye başka bir sözcük olmadığına göre ya da akü dendiğinde aklımıza akümülatörden başka bir şey gelmediğine göre, sorun yok. '‘TIR’'da da benzer bir durum var.
Sorun, anlamlı bir sözcüğü kısaltırken anlamlı, fakat başka bir anlamlı sözcük kullanılınca oluşuyor.
İlk örnek: Çerçeve yerine çıta deniyor… Oysa çerçeve, enazından üç adet çıtadan oluşur.
‘‘Karşılıklı olarak anlaşabiliyorsak sorun yok demektir’’ dersek fazla hoşgörülü olmuş olmaz mıyız? Özgürlüklerin de bir sınırı olmalı!
Çerçevenin çerçeve olduğunu bilen kişi, çerçeve yerine çıta dememeli. Arıcı olsa ve arıcıya söylüyor olsa bile… Örneğin, sadece çıtalı kovanlar yok mu?
Hep dinleyen mi arif olacak? Anlatan da özenli olsun biraz.
Aksi halde kurtçuk yerine yumurta, yumurta yerine günlük yumurta demenin de yolu açılmış oluyor…
Cahit abi, Türkçe konusundaki hassasiyetine bir eğitimci olarak hayranım. Haklısın ama bazen kendini fazla yorduğunu, üzdüğünü düşünüyorum şahsen. Murat beyin dediği gibi “çıta” dendiğinde çerçeve anlaşılıyorsa bırak vatandaş derdini o kelimeyle ifade etsin. Özellikle bazı kelimelere yöresel olarak farklı anlamlar yüklenebiliyor. Ağız alışkanlığı olunca da yanlış olduğu bilinse bile kullanmamak biraz zor oluyor. Hürmet ve selamlar abicim…
Çıta dendiğinde çerçeve denmek istendiğini anlamak yerine, yanlış anlamalara da meydan vermemek için, çerçeveyi anlatmak için çerçeve dense daha iyi olmaz mı?
Hüseyin Bey,
Nezaketiniz için teşekkürler.
Konu bir-iki kelimeyle kalsa, ne kendimi üzeceğim ne de okuyanları. Bağlantılı olarak kavramlar da karışıyor…
Bir arıcı arkadaşımla konuşuyoruz, kendisi oldukça deneyimlidir…
Laf lafı açtı; konu ana üretimi ve kurtçuk aktarımına geldi. O ana kadar hep günlük yumurtadan sözedildiği için ne yaptıysam anlatamadım yumurtanın değil kurtçuğun aktarıldığını. Larva transferi dediğim zaman bile yumurta nakli olarak algıladı.
Yanlış bilgiyi yanlış kelimeler aracılığı ile öğrenirken sorgulayamamıştı. Doğrusunu öğrenmesi için kesinlikle bu uygulamayı denemesi gerekiyordu.
Bana kalırsa sadece çerçeve demeklede iş çözülmüyor aslında"arı petek çerçevesi" demek gerekiyor. Çerçeve denildiğinde fotoğraf çerçevesi gibi başka manalarda çıkartılabilmektedir. Türkçe’mizi henüz yeterli olarak kullanamama gibi bir yeteneğimiz var!!
Arıcılık üzerine eğitim veren bu internet sitesinin eğitimci olarak kalması için yazım kurallarına harfiyen uymasında fayda var.
Çünkü ben bir acemi arıcı olarak yanlış kelimeler ile yazılan/sorulan soruları anlamakta zorluk çekiyorum, yazım farkları yanlış öğrenmeme sebep olabiliyor.
Ne kadar yöresel farklar bile olsa yazım dili tek olmalı ve Türkçe olmalıdır .Köyümüzdeki kullandığımız şive ile yazmak yanlış yazmanın savunması olmamalı.
Örneğin, Ağaçlar.net sitesi eğitici bir sitedir. Yanlış yazımları 1-2 kez uyarırlar ve sonra düzelmez ise silerler.
aricilik.gen.tr bana göre eğitim sitesidir ve yazım dili konusunda kuralcı olmalıdır.
Foruma üye olup ilk okumaya başladığım dönemde bu kavram hassasiyetini ve kullanılan resmi-yarı resmi dili iç dünyamda çok eleştirmiştim. Basit bir soru soruluyor bir sürü azar işitiliyor dedim. Üç-dört ay tek kelime yazmadan okudum, fırça yerim korkusuyla. Okudukça kavramlar yerleşmeye başladı. Sormayı düşündüğüm soruları düşündükçe iyi ki sormamışım dedim, güldüm. Yarın öbür gün bugün sorduklarıma da gülebilirim
Benzer bir durumu Bilim ve Teknik Dergisini ve Chip Dergisini ilk okumaya başladığımda da yaşamıştım. Ben bilim adamı mıyım anlayacağımız şekilde yazsalar demiştim. Ama zamanla, okudukça, anlamak için vakit ayırdıkça işin zevki ortaya çıktı.
Forumumuzun adı malum: “Teknik Arıcılık Bilgi Paylaşma Forumu”. Bazılarımız yadırgasa da adımızdaki “Teknik” kelimesinin hakkı verilmeli ve bence veriliyor.
Bu dile yabancı olan arkadaşları kırıp dökmeden uyarmalı ve onları da kazanmalıyız. Bir kelimeden bir şey olmaz dememeli ve kavramlarımıza sahip çıkmalıyız.
Gerek forum yaşımın az, gerekse arıcılık tecrübemin kısa olmasından dolayı yanlış gördüğüm durumlara müdahale etmiyorum, edemiyorum; yanlış anlaşılmasından endişeleniyorum. (Belki de böyle düşünmekle hata ediyorum.)
Ama forumun temel taşı olan ustalarımızın gerekli müdahaleleri yapmalarını saygı ile karşılıyor ve çok memnun oluyorum.
