Cahit bey doğru yerden giriş yaptınız.
Kovan için ölçüleri içten içe, çerçeveler için ise dıştan dışa almak gerekli, kullanılacak tahta ve çıta kalınlığı aldatıcı olabilir.
Çıtalar sıralandığında kenar ve alt boşluklar eşit olsun.
Marangoz arkadaşlara bırakırsanız, yarım santimin onlar için önemi yok.
Biz tesviyeciler mm’nin yüzde biriyle çalışırken onların bir deyimi vardır, ''metrede santim aranmaz ‘’ derler. 
Konuyu okuyan arkadaşlarımız, kendi kullandıkları ve çevrelerinde gördükleri ölçüleri yazıverirlerse, genel durum hakkında epey bir fikrimiz olacak.
Bu konuda ülkemizdeki standartı tutturmak 100 yıl geçse de mümkün değil…
Ben kovan yaptırsam nasıl olmasını isterim konusunu hatırlarsak…
Ben 472 diyorum, Kenan abi ise Zafer 475 çalışır diyordu…
Çerçeveler ile örtü tahtası arası 10 mm. olmalı derken, Yalovalılar orada hiç pay bırakmıyor, halıfleks kullandıkları için…
Çerçeve iç-dış ve kovan iç ölçüleri en önemli referans olabilir derken, kovan altında çerçeve sonrası ne kadar boşluk kalacak ya da 10 çerçeve sonrası sağda solda ne kadar boşluk…
Beespace denilen ölçüyü bulduğuna pişman edeceğiz adamları Türkler olarak…
420 * 220 iç ölçülerde çerçeveler… Bence en güzeli ki ben öyle yaptırdım ki devamını da kesinlikle öyle yaparım…
Ya bu ülkede ham petek ölçüleri bile bir alem…
420 * 225 petek lazım bana ama nereden bulacağız ki kanal içine de oturunca hiç arada boşluk kalmasın çerçevede…
Herkesin bir standartı var yine de… Daha doğrusu marangozların bir standardı var…
Ayrıca TSE’nin günün gelişmelerini yakalamasını bekleyemeyiz.
Polenlik sistemleri, çerçevelerin oturacağı yerlerdeki metal kızaklar…
Biz forum olarak bile bir standart belirleyemeyiz ki bizim kovanlarımız bile evlere şenliktir ki elimizdeki kovanların dışına çıkıp belirlediğimiz standartlara göre mi kovan yaptıracağız?
Ama…
Kenan abi’nin başlangıçta dediği bir şey var… Birisi ilk kez kovan yaptıracak ya…
Beyazkovan’a yönlendiriyoruz…
İşte bu anlamda bir çalışma yapılabilir ve bunun için ülkemizdeki şu andaki kaos durumunu yok sayıp günün gereklerini de gözönünde bulundurarak ölçülendirme ve çizimlerle bir sabit konu yapılabilir…
Ağzından kovan ölçüsü çıkmadan cart linki verebileceğimiz…
İşte bu anlamda bir çalışma yapılabilir ve bunun için ülkemizdeki şu andaki kaos durumunu yok sayıp günün gereklerini de gözönünde bulundurarak ölçülendirme ve çizimlerle bir sabit konu yapılabilir...
TSE benzeri kurumların da yaptığı en büyük hata, ülkedeki durumu yok var sayıp kendilerince doğru olanı yapmaları.
Piyasa şartları ya da kullanıcı alışkanlıklarıyla asgari müşterekte buluşmayan standartların kabul görüp uygulanması ne kadar mümkün?
Kovan modellerinde alışkanlıklardan kaynaklanan çeşitli farklılıklar bulunabilir.
Fakat benim çevremde, Karadenizli arıcılarda gördüğüm, çerçevelerin 48 x 24 cm olması. İç ölçüleri de 42 x 21 cm.
Şimdi ülkemizdek çerçevelerin yüzde 70’i böyleyse, biz istediğimiz kadar hayır bu yanlış, doğrusu 47.2 x 25 cm’dir diyelim.
Farkındaysan, ya da İstanbul’da satın aldığımız bilinen markalardan birinin petek ölçüleri, gerçekte 22 cm bile değil.
Ambalajın üzerinde 42 x 22 cm yazıyor ama cetvelle ölçünce yükseklik 21 cm.
Petek takıldığında benim çerçevelerin altında 1.5 cm ye yakın boşluk kalıyor.
Sonuçta bütün piyasa artık üretimlerini 21 cm iç yüksekliğe göre yapmaya başlamışsa, 22 cm’lik iç yüksekliği standart olarak diretme konusunda tren kaçmış görünüyor.
O yüzden diyorum herkes yazsın da genel bir duruma bakalım diye.
Sonuçta ülke çapındaki bütün kovanlar da aynı olsun diye de birşey yok.
Zaten yanlış hatırlamıyorsam eski TSE’de de 2 tane standart vardı, yenisinde de öyle mi bilmiyorum.
Langstroth ve Dadant diye.
Ülkemizde de böyle yerel standartlar var. Mesela Adana’da İmamoğlu gibi.
Genel durumu ve üretilen ekipmanların ölçülerini bir karşılaştırabilirsek, yolumuzu daha iyi çizeriz.
Neden bu ölçülere taktınız anlamadım hala. Hiç tanımasak kovan tüccarı sanacağız sizleri.
bu ülkede 4 mevsim aynı anda yaşanıyor, her yöre kendine daha yakın ölçüleri tercih ediyor, gezginciler nakliye kolaylığı ve taşıma ölçülerine göre hareket ediyor.
birde benim gibi beynelminel ölçüler icad edenler var.Fazla irdelemenin kimseye bir faydası olacağını zannetmem.
Tekrar ediyorum; arı üretmek ayrı bir sanat, o arıya bal yaptırmak ayrı bir sanattır.Her ikisinide yapanlar zaten şakıyor.Büyük çerçeve çok bal alır mantığı ile hareket etmek acaba doğru mu?
Savaş Bey,
Konuları fazla irdelemeye gerek yok mantığını kabul edersek, şimdiye kadar arıcılık hakkında yazdığımız herşeyi yazdık deyip forumu kapatmak gerek.
Bu konuyu niye tartışıyoruz?
Çünkü arıcılığa başlayan yeni arkadaşlarımızın en çok sorduğu sorulardan birisi.
Arıcılığı öğreninceye kadar edindiğimiz kovanları, daha profesyonel olduktan sonra değiştirmek zorunda kalıyoruz.
Ben 1995 yılında heveslendim.
İstanbul’daki bir firmadan 10 tane kovan alıp köye götürdüm.
Başka bir köyden 3 adet arılı kovan satın aldım.
Her iki kovanın çıtaları da birbirine uyumsuz.
Elimde oldu 2 tip ayrı kovan.
Arılar çoğalıp oğul vermeye başlayınca yeni kovan ihtiyacı doğdu.
Sanırım 5 sene sonra aynı firmadan 10 tane daha kovan aldım.
Köye gittiğimde bir sürpriz beni bekliyordu, çıta ölçülerinin daha önce aldığım 10 kovan ile ilgisi yoktu.
Firmayı aradığımda önceki kovanları Aydın’da yeni kovanları Geyve’de yaptırdıklarını bu yüzden farklı olduğunu söylediler.
Oldu mu elimde 3 ayrı tip kovan.
3-4 sene sonra işlerimin yoğunluğundan dolayı köye fazla gidip gelemez oldum. Arıların çok oğul çıkardığı bir mevsimde babam da kasabadaki bir marangozdan 5 civarı kovan almış. Bu kovanlar da öncekilere hiç benzemiyor.
28 tane kovan içinde 4 ayrı kovan tipi oldu.
İstanbul’da arıcılığa başladığımda köydeki kovanlardan faydalanmayı hiç düşünmedim bile.
30 adet TSE ölçülerinde kovan yaptırdım.
Yani toplamda 58 ve 5 ayrı tip kovana sahibim.
Sonuçta forum arıcılığa yeni başlayan ve amatör düzeyde yapanlara yönelik.
300-500 arıyla arıcılık yapanlar zaten kendi yolunu çiziyor.
Bildiğim kadarıyla Türkiye’de kovan ölçüleri çok az fark olsa da TSE 3409 a yakın veya aynı ölçüde.
Farklı olan iki ölçü çerçeve boyuyla yükseklik ölçüsü.
Çerçeve boyu farklılığı daha çok Karadeniz de çerçeve yüksekliği Trakya da çok az da Akdeniz Bölgesinde var.
Çerçeveleri ölçülendirirken piyasada satılan petek ölçülerini göznüne alıp düşünmeliyiz.
Sayın Murat Çakır’ın söylediği petek ölçüsü Çerçeve hatalarını düşünüp üzerinde yazılan ölçüden kısa ve dar yapıyorlar.
Daha önce yazmıştık:
Piyasada bulunan petek ölçüleri:
14, 20, 22, 26 lık olarak satılır, bunlar petek genişliğidir.
22 lik petek isteyin alınca ölçün genişliği 21 cm dir boyuda 41 cm gelir.
Aslında durum arıcılar için kolaylıktır, petek takılmasını kolaylaştırır.
Çerçeve altındaki boşluk birazda alt çıtayla ilgildir.
Kuluçkalıkta boşluk kalmasını, kolay havalanma olması açısından arılarda ister.
Murat hocam,
Ben arıcılığa ilk başladığım yıllarda, aldığım petekler çerçeve içinden enine ve boyuna daha geniş oluyordu. Peteği takmam için kesmem gerekiyordu.
Daha sonra tanıştığım arıcılar benim usulümün yanlış olduğunu, petek altında arının geçebileceği boşluk bırakmam gerektiğini söylediler.
Ben de petekleri daha fazla keserek o boşluğu bıraktım. Köye gittiğimde dört taraftan çerçeveye yapıştırılmış peteklere eski kovanlarda hala denkgeliyorum.
Fakat peteklerin 3 taraftan çerçeve boyundan küçük olmasının oluşturduğu sıkıntılar var.
Dört taraftan da çerçeveye bağlı olan petekler kesinlikle daha sağlam oluyor ve yük taşıma kapasiteleri artıyor.
Yanlardan ve alttan çerçeveye yapıştırılmamışsa, bütün yük üst çıtaya ve tellere biniyor. Özellikle radyal süzme makinasında hızlı devirde petek toplanması oluyor.
Bu yüzden motorlu radyal süzme makinesi kullanırken, olması gereken zamanın çok fazlasını harcıyoruz.
Çünkü çok yavaştan başlayıp azar azar artırmazsak peteklerin yarısı kırılıyor.
Petek yan çıtalarla birlikte alt çıtaya da yapışık olsa, bu toplanma gerçekleşmez.
Ya da bal dolu kasaları hızlıca yere bıraktığımızda, peteklerde yarılma oluyor.
Yabancı ülke uygulamalarında alt çıtaya da kanal açıp peteği oraya sokuyorlar.
Eğer kovanlarımızı arı boşluğu ve havalandırmayı gözönünde bulundurarak yaparsak, petek çıta arasında boşluk bırakarak telafi etmek zorunda kalmayız.
Altta boşluk kaldığında işi gücü bırakıp oraya memecikler dolduruyorlar ayrıca…
Yabancı ülke uygulamalarında alt çıtaya da kanal açıp peteği oraya sokuyorlar.
Bu uygulamayı biz yapsak…
Tamamen temizlediğimiz çerçeveleri bile (belki de özellikle onları) güveden koruyamayız.
Bizim için kovanda ve çerçevelerde ne kadar az girinti, çıkıntı olursa o kadar iyi.
Çünkü, ya bilmiyoruz, ya olanaklarımız elvermiyor ya da tembeliz.
Arılar petek ihtiyaçlarını gözümüze soka soka gösteriyorlar da petekleri, çerçeveleri korumamız gerektiği yönünde hiç bir uyarıda bulunmuyorlar.
Bir müddet arkadaşlardan ölçü yazmalarını bekleyelim o zaman.
Zamanında standart ölçülerde kovan bulamadığımdan kovanlarımı TSE ölçülerine göre kendim yapmıştım.
Kullandığım kovan ve çerçeve ölçüleri.
Kovan iç ölçüleri :
En : 385 mm.
Boy : 455 mm.
Yükseklik : 280 mm.
Çerçeve ölçüleri :
Üst çıta uzunluğu: 472 mm.
Çıta genişliği : 440 mm.
Çıta yüksekliği : 250 mm.
Aynısı benimkiler de…
Yükseklik 280 mm olması tartışmaya yol açabilir, açıklama gerekir.
Tabanı sabit olanlar için geçerli ölçü ama ballık için ayrı ölçü gerekiyor.
Tabanı ayrılan kovanlar için aynı ölçü olması gerektiğini açıklamak gerekir.
Kuluçkalıktan bahsediyoruz hocam.
Ballık yok hesapta.
Belirtmek gerekir, aynen katılıyorum.
Rahmetlinin kendi yaptığı ve benim Bilecik’ten aldığım kovanlarda ballıklarda 28 cm.
Öyle olunca çerçeve altlarında katı atınca bol bol dalak topluyoruz.
Benim açımdan sorun yok.
Kovanlarım tabanı ayrılan cinsten olduğundan hepsi ballık ölçüsünde.
Yani tek ölçü ile işi bitiriyorum.
Murat abi,
Kovan iç yüksekliği tabanın açılma şekline göre değişir.
Benim kovanlarımda, tabanı kovan yanından sonuna kadar çakılmayan 4 çivi tutuyor, çivileri çekip tabanı ayırabiliyorum.
Ballık yüksekliği 260mm.
Sayın Kenan Gişan:
Orada aynı düşüncedeyiz.
Hepsi 260mm
Kovan gelişiminde
Çerçevede arı gelişimi için çerçevenin bulunması.
Ağaç kovanın yapılması.
Arı boşluğu.
Gibi buluşlarla gelişim sağlanmıştır.
Ağaç kovanların gelişiminde dönüm noktası arı boşluğudur.
Kovanların buna göre ölçülendirilmesi yapılmıştır.
Arı boşluğu kovanın iç çevresinde 7.5 mm olacak.
Kovanın iç genişliğini belirleme:
çerçeve yanak ağaçları 37 mm olduğundan,
10 çerçeveli kovanda iç genişlik:
Çerçeve demeti:37 x 10 = 370 mm
İki yanda arı boşluğu 7.5 + 7.5 = 15 mm.
Toplam iç genişlik için: çerçeve demeti + iki yandaki arı boşluğu = toplam iç genişlik
370 + 15 = 385 mm
Çıta Yükseklikleri niye 23,24,25 veya 28 diye çeşitleniyor.bunun yöreye veya iklinme göre bir özelliği var mı?
Bir müddet daha bekleyelim.
Kovancılara, ölçülerini yaz kovan satış ilanını ver kampanyası yapsaydık ilgi görürdü heralde.