Arıcılık Terimleri Üzerine Görüşler, Eleştiriler ve Öneriler

Ali Hocam, hoşgeldiniz…
Değirmenin suyu arttıkça unumuz da incelir…

Müzmin muhalif tavrımı sürdüreyim bari…
[b]Yetiştirme kovanı[b] desek ne olur?

İki sözcük…
Çok uzun olur.
Yarın ana yetiştirme kutusu gibi algılanır.

Bir kovanı uzunlamasına ikiye bölmek bu kadar mı zor?

En iyisi yarıkovanı etkin bir biçimde kullanan bir arkadaşımızın görüşlerini almak.
Artık tam olarak sağlığına kavuşmuştur umarım.
“Ben ilkmektep mezunu bir köylüyüm, anlamam bu işlerden” diyecek değil ya. :slight_smile:

beşli sıkıştırma roşeti
beşli oğul alma kovanı
derlerdi bizim buralarda

Benim bildiğim “ruşet”, beş adet standart çerçeve kapasiteli kovan anlamına geliyor.
Fransızca’da küçük kovan anlamına geliyormuş ve onlarda da beş çerçevelik kovanı ifade ediyormuş.

Özel olarak üç çerçevelik, dört, altı çerçevelik yapıldıysa zaten belirtmek gerek.

Küçük kovan, yetiştirme kovanı, yarım kovan, yarıkovan… Hepsi de ruşet kovandan daha anlamlı, daha anlaşılır. Murat Beyin belirttiği gibi yarıkovan birleşik sözcüğündeki bitişme yerinde bazı seslerin özelliğinden dolayı söyleme ve vurgulama zorluğu olduğu doğrudur. Kenan Beyin yazmış olduğu yarım kovan ya da yarımkovan bence daha uygundur. Tamı tamına yarım kovanı kastetmediğimize göre bitişik yazılması da doğru olabilir.

Çay gibi bir süre dinlendirmek lâzım belki de bütün önerileri.
Bekir Bey oğul kovanı deyivermiş; onu da dikkate almak gerekir. Belki de yapım eklerini daha etkin kullanmak; böylece yeni bir sözcüğe varmak yolu da benimsenebilir. Oğul-luk, bölme-lik gibi.
Acaba Kazak, Kırgız ya da Özbekler ne diyor?

Arısakızına devam…

Arısakızının fiziksel özellikleri

Arısakızının rengi, bileşimine giren reçinelerin toplandığı bitki türlerine bağlı olarak, sarıdan koyu kahverengine kadar değişebilir. Bununla beraber, şeffaf arısakızı bulunduğu da bildirilmiştir. (Coggshall ve Morse, 1984)
Arısakızı, 25 ilâ 40 ⁰C arasında yumuşak, esnek ve çok yapışkan bir maddedir. 15 ⁰C’den düşük ısılarda özellikle de dondurulduğu ya da donma noktasına yaklaştırıldığında sert ve kırılgan hale gelir. Dondurulduktan sonra yüksek ısıya maruz bırakılsa da kırılganlık davranışını sürdürebilir. 45 ⁰C’nin üzerindeki ısı değerlerinde artan biçimde yapışkan ve sakızımsı olmaya başlar. Genel olarak 60 ilâ 70 ⁰C arasındaki ısı değerlerinde sıvılaşma eğilimi gösterse de, kimi örneklerde sıvılaşmanın 100 ⁰C’de gerçekleştiği görülmüştür.
Arısakızının ticari özütlerinin üretimi için çözücü olarak etanol (etil alkol), eter, glikol veya su kullanılır. Kimyasal analizler sırasında ise, aranan parçacıklara göre yüzlerce farklı çözücü kullanılabilir. Bakteri öldürücü bileşenlerin çoğu su ya da alkolde çözünebilir.
Arısakızının bileşimi
İngiltere’de sadece bir örnek üzerinde yapılan analizde, arısakızının içinde bulunan 150 bileşen tanımlanmış olmakla birlikte (Greenaway vd., 1990), toplamda 180 kadar bileşen arısakızından yalıtılarak tanımlanmıştır. Her yeni analiz ve yeni örnekle yeni bileşenlerin bulunması şaşırtıcı olmayacaktır.
Arısakızını oluşturan reçineler, çok çeşitli ağaç ve çalılardan toplanmakta ve her bölge ve her kovan reçine kaynaklarını kendi tercihine göre biçimlendirmektedir. Bu da, renk, koku ve bileşimi doğrudan etkilemektedir. Avrupa’da üç ayrı örnek üzerinde yapılan analizlerde, arıların kavak ailesinin yaprak ve tomurcuklarının genel olarak bir reçine kaynağı olarak benimsediğini göstermektedir.
Küba’da yapılan bir çalışma, bitkilerden toplanan reçinelerin kısmen de olsa arılar tarafından metabolize edildiğini; kazıma, çiğneme ve işleme sırasında tükürük aracılığıyla içerikte şeker varlığının da ortaya çıktığını kanıtlamaktadır. (Cuellar vd. 1990)
Aşağıdaki tabloda, değişik ülkelerden toplanan arısakızlarının içeriklerine ilişkin veriler yer almaktadır. Ana bileşen olan reçineler flavonoidler ve fenolik asitler ya da bunların esterleridir ki bunlar tüm bileşimin çoğunlukla yaklaşık yarısını oluştururlar.

Bileşen grubu Grup içeriği

Reçineler %45 -55
Flavonoidler, fenolik asitler ya da bunların esterleri

Mumlar ve yağ asitleri %25 – 35
Çoğunluğu balmumu kaynaklı olmakla birlikte bir kısmı da bitkisel kökenlidir.

Esansiyel (Uçucu) yağlar % 10
Uçucular

Diğer organik madde ve mineraller % 5
Demir ve çinko yaygınlıkla bulunmakla birlikte, Au, Ag, Cs, Hg, La, Sb gibi 14 iz element
Ketonlar
Laktonlar
Kinonlar
Steroidler
Benzoik asit ve esterleri
B₃vitamini
Şekerler

Cahit Bey, kimyasal terimlerin Türkçesi varsa lütfedip düzeltir misiniz? Örneğin glikolden ya da kinondan hiç emin değilim…

Bütün bu teferruattan sonra, arısakızının tanımı rahatlıkla yapılabilir sanırım…

Benim yaptığım tanım:

Arıların değişik bitkilerin özellikle çiçek ve tomurcuklarından topladıkları reçinelerle balmumu ve ağız sıvılarının çeşitli oranlardaki karışımıyla meydana gelen, rengi sarıdan koyu kahverengine kadar değişebilen sakızımsı kıvamlı madde. Arı ailesi, reçineler, mumlar ve yağ asitleri, uçucu yağlar ve organik madde ve minerallerden oluşan bir bileşime sahip olan bu maddeyi kovanın içindeki uygun olmayan boşlukları veya petek aralarını doldurmak, petekleri onarmak, kovandaki ince çatlakları doldurmak, kovan girişinin genişliğini ayarlamak, kovan içinde ölen ve kovan dışına taşıyamayacakları büyüklükteki böcek ya da hayvanları kaplamakta kullanır. 25 ilâ 40 ⁰C arasında yumuşak, esnek ve çok yapışkan dokulu olan arısakızı, binlerce yıldır halk tıbbında da kullanılmaktadır. Bileşimi, kokusu ve rengi arıların erişebildiği bitki türlerine göre değişiklik gösterir.

Küçük bir ilave…

Kuluçka bölgesi temizliği…

Doğru uyarı… Tekrar da varmış zaten…

Arıların değişik bitkilerin özellikle çiçek ve tomurcuklarından topladıkları reçinelerle balmumu ve ağız sıvılarının çeşitli oranlardaki karışımıyla meydana gelen, bileşimi, kokusu ve rengi arıların erişebildiği bitkilere göre değişen, rengi sarıdan koyu kahverengine kadar değişebilen sakızımsı kıvamlı madde. Arı ailesi, reçineler, mumlar ve yağ asitleri, uçucu yağlar ve organik madde ve minerallerden oluşan bir bileşime sahip olan bu maddeyi kovanın içindeki uygun olmayan boşlukları veya petek aralarını doldurmak, petekleri onarmak, kovandaki ince çatlakları doldurmak, kovan girişinin genişliğini ayarlamak, kuluçka bölgesini temizlemek, kovan içinde ölen ve kovan dışına taşıyamayacakları büyüklükteki böcek ya da hayvanları kaplamakta kullanır. 25 ilâ 40 ⁰C arasında yumuşak, esnek ve çok yapışkan dokulu olan arısakızı, binlerce yıldır halk tıbbında da kullanılmaktadır.

Çok uzun kısaltılmalı.

Sözlüğün ismini, Ansiklopedik Sözlük yaparsak kısaltmaya gerek yok :slight_smile:

Arısakızı…

Arıların çiğnedikleri şey.

Gönlünüzce kesin, biçin, nelerin çıkması gerektiğine karar verin.
Ben eski bir kuralı uygulamaya; “etrafını camî, ağyarını manî” yapmaya çalıştım. Bütün ilgili olanlara değinip, ilgisiz olanlarıysa dışarıda bırakmaya çalıştım.
Buna rağmen uzun…

Lütfetmek ne demek Önder Bey, görev sayarım… Elbette elimden geldiğince.

Glikol için hiç bir sorun yok… Testlerde çözücü olarak kullanılıyor.
Kinon ketonlardan bir grup ve lakton da esterlerden biri. Bunların Türkçe karşılıkları yok.

“Esansiyel Yağlar” terimini biz hiç kullanmadık. Eskiden “eterik yağlar” denirmiş; daha sonraları “esanslar”…

Sadece “Uçucu Yağlar” dersek, hiçbir yanlış anlamaya yolaçmadan bitkilerdeki özel kokulu ve
%100 uçucu olan maddeleri ifade etmiş oluruz.
Uçucu yağların “yağ” özellikleri olmamasına karşın kıvamlarında, ele sürüldükleri zaman verdikleri ilk izlenimde bir benzerlik olduğu için böyle bir ad aldıklarını sanıyorum.

Bu sözlük herkes için. Türkçe bilen her kim okursa anlamalı.
Fakat arıcılığa heves etmiş birini daha kısa bir tanım doyurur mu?

Hem de böyle bir tanımı kısaltarak… :cry:

Arısakızı: Arıların değişik bitkilerin özellikle çiçek ve tomurcuklarından topladıkları reçinelerle balmumu ve ağız sıvılarının çeşitli oranlardaki karışımıyla meydana gelen, bileşimi, renginin toplandığı bitkilere göre sarıdan koyu kahverengine kadar değişebilen sakızımsı madde. Arı ailesi, reçineler, mumlar ve yağ asitleri, uçucu yağlar ve organik madde ve minerallerden oluşan bir bileşime sahip olan bu maddeyi kovandaki çatlakları doldurmak, kovan girişinin genişliğini ayarlamak, yavru gözlerini temizlemek, kovan içinde ölen ve kovan dışına taşıyamayacakları büyüklükteki böcek ya da hayvanları kaplamakta kullanır.

Uygun mu?

Şu bileşimi kelimesini en başa alsak. Cümle şu anki kafa karıştırıcı halinden kurtulmaz mı?

Arısakızı: Bileşimi, bal arılarının değişik bitkilerin özellikle çiçek ve tomurcuklarından topladıkları reçinelerle balmumu ve ağız sıvılarının çeşitli oranlardaki karışımıyla meydana gelen, rengi ise toplandığı bitkilere göre sarıdan koyu kahverengine kadar değişebilen sakızımsı madde. Arı ailesi, reçineler, mumlar ve yağ asitleri, uçucu yağlar ve organik madde ve minerallerden oluşan bir bileşime sahip olan bu maddeyi kovandaki çatlakları doldurmak, kovan girişinin genişliğini ayarlamak, yavru gözlerini temizlemek, kovan içinde ölen ve kovan dışına taşıyamayacakları büyüklükteki böcek ya da hayvanları kaplamakta kullanır.

http://img716.imageshack.us/img716/6650/atsf.png

Formik asitin hangi amaçla kullanıldığı eksik. Sanki organik bal üretmek için kullanılıyormuş gibi anlaşılıyor.