İlgili programın Kasım 2012’de yayınlanan ilk dört bölümü Youtube’a yüklenmiş… Sonrakileri herhalde televizyonun arşivinden izleyebileceğiz. Video arşivi hazırlık aşamasındaymış.
Sözü edilen bölümde kristalleşme ile ilgili söylenenlerden anladığım ve hatırladığım:
Glukozun kristalleşmesi fruktoza göre çok hızlı olur…
Kristalleşen glukoz sudan arınmış olur…
Baldaki glukoz sudan arındığına göre, balın diğer kısımlarındaki su oranı yükselmiş olur…
Bir kavanozdaki kristalleşmiş baldan bir kaşık bal aldığımızda oluşan çukurun dibinde ertesi gün akışkan bir bal görürüz. Aldığımız balın yerini doldurmaya çalışan balın hem su hem de fruktoz oranının, kavanoza koyduğumuz bala göre yüksek olduğu kolayca saptanabilir.
Anlatılanı kendimce tamamlamak isterim:
Kavanozdaki kristalleşmiş baldan alınan bir-iki kaşık bal nedeniyle oluşan çukurda biriken balın su oranı yüksek olacağından dayanıklılığı, kayda değer bir derecede olmasa da, azalır.
Arıcılar olarak tartışıyor ve en iyiyi bulmaya çabalıyoruz… (Bir iletide yazılanlar tamamen doğru olsa bile…) Tüketici konumundaki kişilerin rastlantı sonucu bir-iki yazıyı okuyup da bir hükme varmaları yanlış olur. Yukarıdaki ifademin yanlış anlaşılma riskini gidermek için bu açıklamayı yapmak gereğini duyuyorum: Kavanozdan bir kaşık bal aldıysanız herhalde kavanozda kalan balı beş yıl sonra yemek üzere saklamazsınız. Yani baldaki dayanıklılık azalsa bile bunu tüketicinin herhangi bir biçimde algılaması mümkün olmaz. Bu olay nedeniyle örneğin, balınız on yıl yerine dokuz yıl boyunca kalitesini koruyabilecekse bunun tüketici olarak sizin açınızdan pek de önemi olmayacaktır.
Almanya’da %90 kristalize olmuş bal tüketiliyor. Makina veya matkap yardımıyla belirli aralıklarla karıştırılıyor, daha çabuk kristalleşmesi için 1 teneke balın icine 500gr. glikoz oranı yüksek bal aşılanıyor. Karıştırma aşamasında kristaller ufak parçalara bölündüğü icin bal krem gibi oluyor. Baştan iyi gözle bakmıyordum bu ballara ama şu anda evimden eksik etmiyorum.
Sayin aricilar
musadenizle bu sene Istanbul ve Bursa cevresindeki tesbit ettigim son derece olumsuz tecrubemi aktarayim.Fransa’da aricilarla toplanip degisik bal tadimi yapiyoruz.Bu sefer Turkiye’ye geldigimde yaklasik 20 cesit degisik bal kavanozlarini secip iftiharla , ganimet gibi goturdum.Ne yazikki ballarin hepsi isitilmis, hatta kaynamis , bal ozelligini kaybetmis , pekmez ozelliginde idi .Sadece petekte aldigim Erzincan bali takdire degerdi.En garibime giden Bursa Yalova pazar yerinde buyuk magazasi olan bir ariri hanim kardesimiz oldu.Kendimi tanittim ,arici oldugumu soyledim ama bana en iyisi budur " bu sabah isittim " diye bana 2 kavanoz balini verdi.Ayrica benim bildigim bal isikta depolanmaz .Her dukkanda ballar vitrinde 24 saat gunese sergilenmis ve hatta pompali bal havuzlarinda havalandirilip satiliyor.Eminim Turkiye’de son derece degerli ballar vardir ama isitip ,dénature edip musteriye sunarsak ne faydasi var.Biliyorum ki musteriyi egitmek zor .Ben sahsen Istanbul’da kendi aileme bal goturmekten vaz gectim zira her seferinde kritalize olmus balima bakip seker varmi diye soruyorlar.Kisaca hepinize sabir
Kristalize olmuş ambalajlı ballar, 45 °C’de sıcaklıktaki havası kuru bir dolapta veya sıcaklığı ayarlanabilen bir kazandaki, ısısı 45 °C’de tutulan su içerisinde bekletilirse tekrar sıvı hale gelirler. Bu işlemi yaparken, balın içerisindeki bazı faydalı özelliklerin kaybolmaması için çözülme tamamlanır tamamlanmaz ısıtma işlemi bitirilmelidir.
…
Bu işlemle bal çözülse de ilk zamanki berraklığını yitiriyor. İlk berraklığını kazandırmak için ne yapabiliriz?
Elimde 20-25 kg bal var ve 2 aydır dondu. İsteyene böylemi vereyim yoksa kalorifer üzerinde eritipmi. Eritmeye elim varmıyo ama diğer türlüde gelde anlat. ;D
2 cerceve bal aldim ballar temiz bir dosttan. Biri bana biri kaynanamlara ama onlar istemeden hediye yani.
Benim ki harikaydi 1 ayda bitirdim. Ama bizimkiler sekerlenmis dediler. Gelde anlat kristallesmeyi…
Ne kadar denersen dene , on yargiyi kirmak atomu parcalamaktan zor demis Einstein…
Tabi bala para vermeden kapina gelirse begenmezsin; ) Bu bana iyi ders oldu…
En iyisi sattigindan bu konuda sikayet gelirse anlatamazsan salla gitsin. On yargi ancak toplumsal saglikli bilgi ile asilir. Ornegin okullarda anlatilmasi lazim… Genc kusaktan…